İstanbul Sanayi Odası (İSO), 2025 yılı “Türkiye’nin İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu” araştırmasının sonuçlarını açıkladı. Üretimden satışlar baz alınarak hazırlanan listede Teksan Jeneratör 5,317 milyar TL ile ilk sırada yer alırken, Norm Salihli Vida ve Cıvata ikinci, Biska Tekstil ise üçüncü oldu.
Araştırmaya göre, İSO İkinci 500 şirketlerinin üretimden satışları 2025 yılında yüzde 25,7 artışla 1,75 trilyon TL’ye yükseldi. Ancak üretici enflasyonundan arındırıldığında reel büyüme yalnızca yüzde 0,2 seviyesinde gerçekleşti. Böylece son üç yıldır devam eden reel daralma sınırlı da olsa yerini büyümeye bıraktı.
İhracat tarafında ise zorlu küresel koşulların etkisi hissedildi. İSO İkinci 500’ün toplam ihracatı yüzde 0,3 gerileyerek 15,9 milyar dolar seviyesinde kalırken, şirketlerin Türkiye sanayi ihracatındaki payı yüzde 6’ya düştü.
Kârlılıkta nominal artış yaşansa da yüksek finansman maliyetleri sanayicinin üzerindeki baskısını sürdürdü. Faaliyet kârı yüzde 35,4 artışla 160 milyar TL’ye ulaşırken, kârlılık oranları son 10 yıl ortalamasının altında kaldı. Devreden KDV yükünün yaklaşık 22 milyar TL’ye yükselmesi de sektörün çözüm bekleyen temel sorunlarından biri olmaya devam etti.
Araştırmada dikkat çeken bir diğer gelişme ise yüksek teknoloji üretimindeki artış oldu. Yüksek teknoloji yoğunluklu sanayilerin oluşturduğu katma değer payı yüzde 4,9’a yükselerek son 10 yılın en yüksek seviyesine çıktı. Buna karşın AR-GE harcaması yapan şirket sayısı 229’a geriledi.
İSO Yönetim Kurulu Başkanı Erdal Bahçıvan, sanayicilerin yüksek faiz, finansmana erişim güçlüğü ve zayıf dış talebe rağmen üretim ve yatırım kararlılığını koruduğunu belirterek, sanayinin rekabet gücünü artıracak finansman ve dönüşüm desteklerinin sürdürülmesinin kritik önem taşıdığını vurguladı.
