Yatırım fonlarında başlayan krizin etkileri Borsa İstanbul’un geneline yayıldı. Son bir buçuk ayda halka açık şirketlerin toplam piyasa değeri 6,4 trilyon TL azalırken, 135 hissede kayıplar yüzde 50’ye ulaştı veya bu seviyeyi aştı. Türkiye’nin en büyük şirketleri de satış baskısından etkilenirken, gözler piyasalarda güvenin yeniden sağlanmasına çevrildi.
Fon krizinin faturası ağırlaşıyor
Borsa İstanbul, eylül ortasından bu yana sermaye piyasalarının en zorlu dönemlerinden birini yaşıyor. Yatırım fonlarında ortaya çıkan likidite sorununun ardından hızlanan satışlar, yalnızca belirli hisselerle sınırlı kalmayarak piyasanın geneline yayıldı.
15 Eylül’de 20,03 trilyon TL seviyesinde bulunan halka açık şirketlerin toplam piyasa değeri, 30 Ekim kapanışı itibarıyla 13,63 trilyon TL’ye geriledi. Böylece yaklaşık 45 günlük dönemde piyasa değerindeki azalma 6,4 trilyon TL’ye ulaştı.
Söz konusu büyüklük, yalnızca yatırım fonlarının değil, Türkiye sermaye piyasalarının genel görünümünün de ciddi bir baskı altında olduğunu gösteriyor.
135 hissede kayıp yüzde 50’yi aştı
Piyasadaki değer kaybının boyutu, şirket bazındaki performanslarda daha belirgin hale geldi.
15 Eylül ile 30 Ekim arasındaki dönemde 135 hissede değer kaybı yüzde 50’ye ulaşırken veya bu seviyeyi aşarken, 32 hissede düşüş yüzde 80 ve üzerinde gerçekleşti.
Borsa genelindeki 628 hisseden yalnızca 12’sinin aynı dönemde pozitif getiri sağlayabilmesi, satış baskısının ne kadar geniş bir alana yayıldığını ortaya koydu.
Türkiye’nin dev şirketleri de etkilendi
Yaşanan süreçte fon tasfiyeleriyle doğrudan bağlantısı bulunmayan büyük ölçekli şirketler de satış dalgasından etkilendi.
BIST 30 kapsamındaki şirketlerin toplam piyasa değeri yalnızca ekim ayında 1,18 trilyon TL azalırken, aynı dönemde Migros hisseleri yüzde 18,04, Türk Hava Yolları hisseleri ise yaklaşık yüzde 14,49 geriledi.
Endeksin güçlü şirketleri arasında yer alan ASELSAN ve Garanti BBVA, ekim ayını yükselişle tamamlayabilen iki şirket oldu.
BIST 100’de tarihi düşüş serisi
BIST 100 endeksi, üst üste yedi haftayı düşüşle tamamlayarak dikkat çekici bir performans sergiledi.
Ekim ayındaki kayıp yüzde 9,94 olarak gerçekleşirken, 15 Eylül’den itibaren endeksteki gerileme yüzde 22,55’e ulaştı.
Satışların farklı sektörlere yayılması, piyasadaki gelişmelerin yalnızca belirli şirketlere ilişkin bir fiyatlama sorunu olmadığını; likidite, risk algısı ve yatırımcı güveni açısından daha geniş bir değerlendirme gerektirdiğini gösteriyor.
Sermaye piyasalarında yeni dönemin en önemli sınavı güven olacak
Borsa İstanbul’da yaşanan gelişmeler, sermaye piyasalarında etkin gözetim ve güçlü risk yönetiminin önemini yeniden gündeme taşıdı.
Piyasalarda istikrarın sağlanması açısından fonların likidite koşulları, yatırımcıların korunması ve finansal işlemlerde şeffaflığın güçlendirilmesi öncelikli başlıklar arasında bulunuyor.
Bundan sonraki süreçte yalnızca endekslerin hangi seviyeye ulaşacağı değil, piyasadaki güvenin ne ölçüde yeniden tesis edilebileceği de belirleyici olacak.