Tüm Türkiye’yi etkisi altına alan aşırı sıcak havaya karşı uzmanlar özellikle öğlen saatlerinde dışarıda olunmaması konusunda uyardı. Sıcağın ölümcül olabileceğini vurgulanırken, Sağlık Bakanlığı da bugün ‘gerekmedikçe dışarı çıkmayın’ çağrısı yaptı.
Afrika’dan gelen çöl sıcaklarının etkisine giren Türkiye’de sıcaklığın 50 dereceyi bulacağı öngörülürken, Adana’da termometreler dün 47’yi, Manisa’da 45’i, Antalya’da 42’yi İzmir’de ve Aydın’da 40’ı, İstanbul’da 39.7’yi gördü. Bugün de sıcak havanın etkisinin devam edileceği belirtilirken Sağlık Bakanlığı, sosyal medya hesabından “Aşırı sıcak havada mecbur kalmadıkça dışarı çıkmayın. Mecburen dışarı çıktığınız durumlarda gölge yerleri tercih edin ve dışarıda uzun süre kalmamaya dikkat edin.” uyarısı yapıldı.
22-23 Temmuz uyarısı
Sahil şeridindeki beldelerde de sıcaklık bunaltıyor. Tekirdağ’ın Marmaraereğlisi ilçesinde toplum sağlığı merkezi, yaptığı anonslarla zorunlu olmadıkça çocuklar, yaşlılar ve kronik rahatsızlıkları bulunanların dışarı çıkmamaları uyarısında bulundu. İstanbul’da sıcaklık artışını adım adım takip eden Boğaziçi Üniversitesi Kandilli Rasathanesi Meteoroloji Laboratuvarı Başkanı Adil Tek, “İstanbul’da sıcaklıkların 40 dereceyi aştığını söyleyebiliriz. 22-23 Temmuz gibi tekrar sıcaklıklarda bir artış gözlüyoruz. Yine sıcaklık rekorları veya egaleleri, aynı sıcaklık değerlerinin tekrarları görülebilir” dedi.
Yaşlılar ve çocuklar da dikkat
Uzmanlar özellikle öğlen saatlerine dikkat çekti. Türk Tabipleri Birliği (TTB) Merkez Konsey, TTB Uzmanlık Dernekleri Eşgüdüm Kurulu Yürütme Kurulu, Halk Sağlığı Uzmanları Derneği ve Türk Toraks Derneği, Sağlık Bakanlığı ile ilgili kurumları “Sıcak Sağlık Eylem Planı” hazırlamaya çağırdı. Yapılan ortak çağrıda, “Aşırı sıcaklar açısından coğrafik konumu nedeniyle hayli risk altında olan ülkemizde halkımızın bu duruma hazırlıklı olması ve toplumsal önlemlerin alınması çok önemlidir” denildi. Kent nüfusunun çok daha büyük risk altında olduğuna işaret edilirken, “sıcak çarpması, ısı senkopu, ısı krampları” gibi hastalıkların yanı sıra bulaşıcı olmayan hastalıkların (BOH) kontrolünü zorlaştıracağı vurgulandı. Bu çerçevede Türk Toraks Derneği Çevre Sorunları ve Akciğer Sağlığı Çalışma Grubu Başkanı Prof. Dr. Sebahat Genç, risk altındaki kesimi, “Yaşlılar, kadınlara nazaran erkekler, bebekler ve 5 yaş altı çocuklar, kalp damar hastaları, Parkinson, demans, obezite, diyabet, astım, bronşektazi veya KOAH, ishal, kistik fibrozis, skleroderma gibi hastalığı olanlar, yatağa bağımlı hastalar ve daha önce sıcak çarpması geçirmiş olanlar, hipertansiyon ilaçları, idrar söktürücüler, depresyon ve psikoz ilaçları kullananlar” diye sıraladı.
Bu sıcaklarla daha fazla karşılaşacağız
Ankara Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. İhsan Çiçek, Türkiye’nin Afrika’dan gelen, sıcak ve kurak koşullar yaratan bir basınç yapısının altında olduğunu ve yaşanan sıcaklıkların normal olduğunu bildirdi.
Kamuoyunda “Afrika”, “çöl” gibi çeşitli isimlerle anılan hava sıcaklıklarının dünya literatüründeki adının “sıcak hava dalgası” olduğunu anlatan Çiçek, bunun nisandan eylül ayına kadar geçen dönemde günlük maksimum sıcaklıkların belirli bir eşik değerini aşıp, 3 veya 6 gün sürecek ardışıklık kazandığı döneme denildiğini ifade etti.
Çiçek, “Şu anda sıcak hava dalgasını yaşamaya daha yeni başlıyoruz. Çünkü geçen haftaya kadar kuzeyden gelen, Karadeniz boyunca sellere, Artvin’de kar yağışlarına sebebiyet veren, Ankara’da sıcaklıkları oldukça düşüren, rüzgarın kuvvetli olduğu bir dönemi yaşıyorduk ama şimdi bu sistem kuzeye kaydı. Böylece, ‘asor yüksek basıncı’ ve ‘basra alçak basıncı’ dediğimiz sistem Türkiye üzerinde hakim oldu.” diye konuştu.
Türkiye’nin bu nedenle yüksek basıncın etkisi altında olduğuna dikkati çeken Çiçek, “Bu yüksek basıncın kaynağı ‘asor’ yani Afrika kökenli. Türkiye, Afrika’dan gelen ve alçalıcı bir hava hareketinin olması nedeniyle sıcak, kurak koşullar yaratan bir basınç yapısının altında. Türkiye’nin genel iklim koşullarına bakarsanız zaten yaz aylarında, iki basınç yapısından da etkileniyor. O yüzden sıcaklıklar önümüzdeki günlerde de devam edecek ve ağustos ayında da sürmesi olağan.” değerlendirmesinde bulundu.
Şehirler daha sıcak
Prof. Dr. Çiçek, sıcak hava dalgasının tamamıyla atmosferik koşullara bağlı olduğunu ancak şehirleşmenin de bunun etkisini arttırdığına işaret ederek, “Kırsal alanda gündüz gelen sıcaklığın toprak tarafından emilimi kuvvetlidir ve bu hızla gece geri verilir. Ama şehirlerde özellikle akşam güneş battıktan sonra, insan yapısı yüzeylerin, gündüz boyunca emdiği enerji, akşam geri salınır ve şehirleri bunaltıcı hale getirir. O yüzden de şehirlerde sıcak hava dalgasının etkisi çok daha kuvvetli olur.” bilgisini paylaştı. Prof. Dr. Çiçek, bu nedenle şehirlerin değişen iklim koşullarına göre planlanması gerektiğine dikkati çekti.
